Avrupa'daki iklim kaynaklı rekolte kayıpları ve Karadeniz'deki lojistik tıkanıklıklar geleneksel ticaret rotalarını aksatırken, küresel tahıl rezervleri yeniden baskı altına giriyor. Soya fasulyesindeki rekor üretime rağmen yem ve enerji sektörlerinden gelen güçlü talep, piyasadaki oynaklığı yüksek tutuyor.
Uluslararası Hububat Konseyi'nin (IGC) son piyasa değerlendirmesi, küresel tarım emtiaları arasındaki derinleşen ayrışmayı ortaya koyuyor. Avrupa'da etkisini sürdüren sıcak hava dalgalarının mısır ve buğday rekoltelerini üst üste ikinci ayda da düşürmesi sebebiyle toplam tahıl üretim tahminleri aşağı yönlü revize edildi. Bu durum, Avrupa'nın yemlik mısır ithalat ihtiyacını artırarak küresel ticaret akışlarını yeniden yönlendirdi. Arz endişelerini artıran bir diğer unsur ise Temmuz ortasından bu yana Karadeniz bölgesinde tırmanan çatışmalar oldu. Derin deniz limanlarından yapılan sevkiyatların aksaması sonucu bölgenin buğday ihracatı sezon ortalamalarının yaklaşık 4 milyon ton altında kaldı ve küresel fiyatlara jeopolitik risk primi olarak yansıdı.
YEM HAMMADDELERİNDE AYRIŞAN TRENDLER
Yemlik tahıl ve buğday stokları daralarak toplam tahıl dönem sonu stoklarını yüzde 4'ün üzerinde bir düşüşle 606 milyon tona geriletirken, yağlı tohumlar cephesinde tamamen farklı bir dinamik gözleniyor. ABD ve Brezilya'daki güçlü rekoltelerin etkisiyle küresel soya fasulyesi üretiminin 441 milyon ton ile tüm zamanların rekorunu kırması bekleniyor. Ancak bu devasa arz, stoklarda belirgin bir birikim sağlamadı. Küresel hayvancılık sektörünün rekor kırma talebi ve büyüyen biyoyakıt sektörü, pazara giren ürünü hızla emmeye devam ediyor. Sonuç olarak soya fiyat alt endeksi, rekor üretime rağmen gerilemek yerine yıllık bandının üst seviyelerine doğru tırmanış gösterdi.
FİYAT ENDEKSLERİ ZİRVE SEVİYELERİNE YAKIN
Tüm bu arz kısıtları ve güçlü tüketim eğilimi neticesinde, genel IGC Tahıl ve Yağlı Tohumlar Endeksi (GOI) yukarı yönlü ivmesini koruyarak beş yıllık tarihsel bandının üst sınırına yakın seyrediyor. Pirinç piyasalarında da benzer şekilde, Asya'daki ihracat kısıtlamalarının esnemesi ve talebin dengelenmesiyle alt endeksler sezon başındaki düşük seviyelerden toparlanma emareleri gösteriyor. Karma yem üreticileri ve tahıl tüccarları için önümüzdeki dönem, iklimsel oynaklıklar ve lojistik risklerin gölgesinde aktif risk yönetimini zorunlu kılacak.
Küresel tarım piyasaları bölgesel arz kesintilerine karşı son derece hassas kalmaya devam ederken, yem sektörü için tedarik zinciri esnekliği kritik önemini koruyor.
