BLOG

Karadeniz havzasında tırmanan güvenlik riskleri, tahıl ticaretinde tarladaki üretim bolluğuna tezat bir lojistik kilitlenmeye yol açtı. Limanlardaki seyrüsefer riskleri, fırlayan navlun maliyetleri ve yüklenemeyen kontratlar küresel tedarik zincirini sarsarken, bölgedeki jeopolitik kriz doğrudan gıda enflasyonunu ve sanayi maliyetlerini tetikliyor.

Avrupa'daki iklim kaynaklı rekolte kayıpları ve Karadeniz'deki lojistik tıkanıklıklar geleneksel ticaret rotalarını aksatırken, küresel tahıl rezervleri yeniden baskı altına giriyor. Soya fasulyesindeki rekor üretime rağmen yem ve enerji sektörlerinden gelen güçlü talep, piyasadaki oynaklığı yüksek tutuyor.

Rusya Ekonomi Bakanlığı; Azak ve Karadeniz limanlarına yönelik artan saldırıların sevkiyat rotalarını sekteye uğratması üzerine buğday, arpa ve mısırdaki değişken ihracat vergisini 31 Aralık 2026’ya kadar tamamen askıya aldı. Karar, ihracatın yüzde 70’inden fazlasını etkileyen lojistik aksamalar ve tarihi ihracat düşüşleri karşısında ticaret akışını desteklemeyi hedefliyor.

Karadeniz’de ticari gemilere ve limanlara yönelik artan saldırılar tahıl ticaretini durma noktasına getirirken, yem hammaddesinde %72 oranında Rusya ile Ukrayna’ya bağımlı olan Türk yem sektörünü zora soktu. TÜRKİYEM-BİR Başkanı M. Ülkü Karakuş, sorunun arz eksikliğinden değil liman çıkışlarının tıkanmasından kaynaklandığını vurgulayarak ikinci bir tahıl koridoru için acil diplomasi çağrısında bulundu.

Rusya ve Türkiye’de hasat rekor seviyelere ulaşırken, Azak ve Karadeniz havzasında kilitlenen liman trafiği ile tırmanan güvenlik riskleri küresel ve bölgesel tahıl ticaretini vuruyor. Artan hammadde maliyetleri ve yüklenemeyen kontratlar sebebiyle yem ve gıda sanayisinden diplomatik müdahale çağrıları yükselirken, Ankara’dan güvenli sevkiyatı yeniden tesis edecek yeni plan açıklaması geldi.

Rusya Tarım Bakanlığı verilerine göre ülkede hasat edilen tahıl miktarı Ağustos 2026 sonu itibarıyla geçen yıla kıyasla %12,5 artış kaydederek 100,5 milyon tona ulaştı. Ancak Azak-Karadeniz havzasındaki güvenlik riskleri, Ukrayna eksenli liman kısıtlamaları ve lojistik tıkanıklıklar, tarladaki yüksek rekoltenin küresel pazarlara aktarılmasında ciddi bir darboğaza sebep oluyor.

Rusya Tarım Bakanlığı, Karadeniz limanlarındaki lojistik aksamalar ve yükselen maliyetler karşısında ihracatçıları desteklemek amacıyla buğday, arpa ve mısırda esnek ihracat vergisini 2026 sonuna kadar dondurmayı gündemine aldı. Teklifin kabul edilmesi halinde küresel tahıl ve yem pazarında rekabet dengelerinin yeniden şekillenmesi bekleniyor.

Rusya’nın ana ihracat limanı Novorossiysk’teki dev tahıl terminali, düzenlenen dron saldırısının ardından faaliyetlerini geçici olarak durdurdu. Küresel tahıl tüccarları için Rusya’nın en büyük derin deniz limanındaki bu kilitlenme, Karadeniz’deki lojistik tıkanıklığı ve fiyat oynaklığını yeni bir safhaya taşıyabilir.