SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK NEDİR?

Sürdürülebilirlik, geniş anlamda, gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama yeteneğinden ödün vermeden bugünün ihtiyaçlarını karşılamak olarak tanımlanmaktadır. Bu tanımda sürdürülebilirlik birçok farklı anlama gelebilir ve iklim değişikliği ve sera gazı emisyonları gibi çevresel konulara ilişkin geleneksel görüşten çok daha geniş bir faaliyet alanına sahiptir. 

2015 yılında tüm BM üye ülkeleri, şimdi ve gelecekte insanlar ve gezegen için barış ve refah için ortak bir plan ortaya koyan 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi'ni kabul etti. Merkezinde, gelişmiş ve gelişmekte olan tüm ülkeler tarafından küresel bir ortaklık içinde acil eylem çağrısı bulunan 17 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi (SKH) bulunmaktadır. Bu hedefler, bir taraftan iklim değişikliğiyle mücadele ederken ve okyanuslarımızı ve ormanlarımızı korumaya çalışırken, diğer taraftan da yoksulluğu ve diğer mahrumiyetleri sona erdirmenin sağlığı ve eğitimi iyileştiren, eşitsizliği azaltan ve ekonomik büyümeyi teşvik eden stratejilerle el ele gitmesi gerektiğini kabul etmektedir.¹ Küresel ve ulusal düzeyde, herhangi bir eylemin resmi veya düzenleyici düzeyde veya bireysel kuruluş düzeyinde 17 BM Sürdürülebilir Kalkınma Hedefine nasıl katkıda bulunduğunu değerlendirmenin yararı vardır. 

Sürdürülebilirlik; Ekonomik, Sosyal ve Çevresel veya daha gayri resmi şekilde İnsanlar, Kârlar ve Gezegen olmak üzere üç sütundan oluşur. 'İnsanlar', sürdürülebilirliğin sadece çalışanları değil sosyal yönlerini ifade eder, aynı zamanda kuruluşunuzun bulunduğu daha geniş çevreye fayda sağlamak için iyi bir komşu veya topluluğun üyesi olmayı da kabul eder. "Kâr", bir işletme olarak kuruluşunuzun bir şirket olarak sürdürülebilirliğinden veya uzun ömürlülüğünden sorumlu yatırıma ve paydaşların ihtiyaçlarını kuruluşun değerleri, topluluğu ve müşterilerinin ihtiyaçlarıyla uyumlu hale getiren kurumsal yönetime kadar sürdürülebilirliğin ekonomik yönlerini kapsar. 'Gezegen' ise şaşırtıcı olmayan bir şekilde çevrenin daha tanıdık yönlerini, sorumlu kaynak kullanımını, emisyonları, suyu ve benzerini içerir.

Bir sürdürülebilirlik planının veya stratejisinin başarılı olması için bağlılık ve liderliğin yukarıdan gelmesi gerekir. CEO'lar ve şirket kurulları stratejiye ve sürece tam olarak dâhil olmalı ve hedefleri sahiplenerek başarılmasını sağlamalıdır.

Bu kadar geniş bir sürdürülebilirlik faaliyet alanıyla, bir kuruluş bir sürdürülebilirlik stratejisi geliştirmeye nereden başlar? Bazı şirketler, mevcut iş planlarıyla başlamayı ve şirket hedeflerinin nerelerde hâlihazırda sürdürülebilir bir açıya sahip olduğunu veya bir hedefin daha sürdürülebilir olması için nerede yapılabileceğini belirlemeyi faydalı bulabilir. Bu şekilde, sürdürülebilirlik faaliyetleriniz hakkında daha şeffaf olabilirsiniz, bu da kuruluşun kurumsal imajını geliştirir, sadece müşterileri değil çalışanları ve yetenekleri de çeker veya elde tutar. Bu, zamanla, zaten sürdürülebilirlik yolculuğunda olan kuruluşlar tarafından yaygın olarak üretilen bir KSS (Kurumsal Sosyal Sorumluluk) veya ÇSY (Çevresel Sosyal Yönetişim) Raporuna dönüşebilir. 

Birçok şirket, bir sürdürülebilirlik planına katılmayı ve kimlik bilgilerini göstermek için sertifika almayı tercih ediyor. Bu planlar genellikle üçüncü bir tarafça bağımsız olarak kontrol edilir veya bir şekilde denetlenir. Bu da iddialara daha fazla değer ve güvenilirlik katar, iyileştirme alanlarını belirleme fırsatı sunar ve zamanla daha sürdürülebilir bir geleceğe doğru ilerleme gösterir. Nereden başlayacağınızı bilmeyi zorlaştırabilecek bu tür birçok plan vardır. Bu sebeple Gafta, web sitesinde, hâlihazırda sürdürülebilirlik yolculuğunda olan üyeleri tarafından belirlenen tarımsal emtialar ve ticaretle ilgili planları sıralayan bir Sürdürülebilirlik Merkezi oluşturdu.²

YEM ENDÜSTRİSİNDEKİ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK FAKTÖRLERİ NELERDİR?

Amerikan Yem Endüstrisi Birliği'ne (AFIA) göre, tarım topluluğunun artan insan nüfusunu beslemek için önümüzdeki 30 yıl içinde %70 daha fazla gıda üretmesi gerekecek. AFIA, sürdürülebilirliği, “kanatlı hayvanlar, çiftlik hayvanları, balıklar ve evcil hayvanlar için çevresel kaliteyi ve doğal kaynakların kullanımını optimize ederken, müşterilerin, topluluklarının ve sanayilerinin sosyal ve ekonomik refahını olumlu yönde etkileyecek şekilde sürekli, güvenli ve besleyici bir gıda tedariki sağlamak” şeklinde tanımlıyor.³ 

Ormanlar, savanalar ve sulak alanlar gibi doğal yaşam alanlarının gelişmeye devam etmesini sağlarken, aynı miktarda toprak üzerinde daha fazla mahsul ve hayvan üretme baskısının artmasıyla birlikte, tüm tarım endüstrileri gibi hayvan yemi endüstrisinin de doğal kaynakları ve sulak alanları korumaya yardımcı olma ve çiftçilerin insan tüketimi için et ve hayvansal ürünler üretmede daha verimli olmalarına yardımcı olan yeni teknolojileri benimseme sorumluluğu vardır. Bu aynı zamanda, ailelerinin gıda ihtiyacını giderirken bilinçli seçimler yapabilmeleri için güvenilir bilgi ve eğitim sağlamak için tedarik zinciri boyunca tüketicilerle, özellikle perakendeciler ve son tüketicilerle daha iyi etkileşim kurmayı da içerir. Özellikle hayvan yemi ham maddeleri üretenler başta olmak üzere yerel toplulukları desteklemek de sektördeki sürdürülebilir uygulamaları desteklemenin başka bir yoludur.

Genellikle sürdürülebilir uygulamaların birbirine zıt olduğu görülebilir ve bu durum özellikle hayvan yemi/hayvan üretimi endüstrisinde yaygındır. Örneğin, gelişmiş hayvan refahı, daha yavaş büyüme oranları, daha kapsamlı sistemler, zorunlu otlatma süreleri, yemden yararlanma oranları ve daha yüksek sera gazı emisyonları açısından verimlilikle çelişebilir. Bu şekilde sürdürülebilirlik farklı insanlar, endüstriler, ülkeler, sistemler için farklı şeyler ifade eder ve sürdürülebilir bir geleceğe katkı yapılabildiği ve ölçülebildiği sürece yanlış ya da doğru yaklaşım yoktur. Görünürde ne kadar 'sürdürülebilir' olduklarına bakılmaksızın tüm sistemlerde yapılacak iyileştirmeler var ve yem endüstrisi için gezegenin sürdürülebilirliği için hayvansal üretimin faydaları konusunda daha şeffaf olması ve sesini yükseltmesi için bir argüman var. 

Avrupa Yem Üreticileri Federasyonu (FEFAC), Mayıs 2020'de Avrupa Komisyonu Tarladan Sofraya Strateji⁴  Tebliğine cevap olarak, FEFAC üyelerinin Sözleşmede yer alan hedeflere uygun olarak, kendi üyelerine daha yüksek sürdürülebilirlik seviyelerine ulaşmalarında yardımcı olmak için ulusal düzeydeki somut eylemler ve taahhütler de dâhil olmak üzere, Avrupa'daki yem endüstrisi için beş temel hedefi özetleyen 2030 Yem Sürdürülebilirlik Sözleşmesi⁵'ni yayınladı.

Sözleşme dâhilinde, yemin sürdürülebilirliğini, herkesi aynı eşikleri karşılamaya zorlamadan, sürekli iyileştirme ve anlamlı ilerlemeyi ölçme yolu olarak tanımlayan sürdürülebilir hedeflerdeki farklılıkları kabul etmektedirler. Beş hedef aynı zamanda ilgili AB Yeşil Mutabakat hedefleri ve BM SKH'leri ile de bağlantılıdır ve böylece genel küresel sürdürülebilirliğe nasıl katkıda bulunduklarını gösterir.

Asya ve özellikle Güneydoğu Asya ülkeleri, protein başta olmak üzere hayvan yemi bileşenlerinin büyük ithalatçılarıdır. Bu ülkeler tipik olarak pirinç gibi beşeri tüketime yönelik ürünler üretir ve bu sebeple mısır ve soya gibi hayvan yemi ham maddelerinin sorumlu bir şekilde tedarik edilmesi, özellikle geleneksel ticaret akışlarını etkileyen son küresel krizler göz önüne alındığında, üretici şirketlerdeki ormansızlaşma hedeflerinin yerine getirilmesini sağlamak açısından kilit bir önceliktir. Ayrıca hayvan yemi ve alternatif protein kaynaklarında tarımsal yan ürünlerin daha iyi kullanılmasını amaçlayan teknoloji ve böcek proteini üretimi, yeni teknolojinin iyi bir örneğidir ve Asya'da hızla artmaktadır ve yalnızca gıda atıklarına (böcek larvalarını beslemek için kullanılır) bir çözüm sağlamakla kalmaz, aynı zamanda nispeten küçük bir arazide yerel bir hayvan yemi proteini kaynağı üretir ve böylece sürdürülebilirlik hedeflerine katkıda bulunur. 

GAFTA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK TAAHHÜDÜ

Uluslararası tarımsal emtia ticareti, gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama kabiliyetinden ödün vermeden bugünün ihtiyaçlarını karşılamada kilit bir role sahiptir. Uluslararası ticaretin, küresel gıda güvenliği yararına gıda ve yemi fazla üretim alanlarından açık alanlara taşıyarak gezegenin sürdürülebilirliğinde oynayacağı bir rolü vardır. Her ne kadar uzun mesafeli taşımacılığın kirliliğe katkıda bulunabileceğini iddia edilebilse de, bunun karşı argümanı ise suyun ve diğer girdilerin optimum kullanımı ve doğru ürünün doğru yerde yetiştirilmesiyle gezegenin uzun ömürlülüğüne fayda sağladığı şeklindedir. 

Gafta üyeleriyle birlikte son iki yılda sürdürülebilir bir geleceğe katkıda bulunmak için uluslararası tarımsal emtia ticareti yapanları teşvik eden ve destekleyen heyecan verici yeni bir platform geliştirmek için çalıştı.

 Sürdürülebilirlik Taahhüdü, Gafta üyelerini sürdürülebilir bir geleceğe katkıda bulunmaya teşvik eden ve bu yolda destekleyen geniş kapsamlı ve erişilebilir bir platformdur. Gafta üyeleri arasında ve daha geniş manada sektörde sürdürülebilirlik bilincini artırmayı amaçlamakta ve üyelerin Sürdürülebilirlik Taahhüdü logosunu kullanarak taahhütlerini teşvik etmelerini sağlamaktadır.

Sürdürülebilirlik Taahhüdü, sürdürülebilirliğin her üye için kişiye özgü olduğunu ve doğru ya da yanlış tek bir yol olmadığını kabul ederken, olumlu değişimi teşvik etmek için bir endüstri olarak birlikte hareket etmek için tecrübeleri ve en iyi uygulamaları paylaşarak üyelerden oluşan bir topluluk oluşturmayı amaçlar. Çevrimiçi bir Bilgi Merkezi, sürdürülebilirlik yolculuğuna yeni başlayanlar ve işlerinde bir sonraki adımda nerede olumlu bir etki yapacaklarının arayışında olan üyelere kaynak sağlamaktadır. 

Sürdürülebilirlik Taahhüdüne kaydolan üyeler, güçlü bir taahhütte bulunurlar ve olumlu yönde değişim için istekli olan bir endüstri olarak hareket edebileceğimizi göstermeye yardımcı olmaktadırlar.

Gafta, dünya çapında 100 ülkede, tarımsal emtia ve hayvan yemi ticareti yapan 1900'den fazla üye şirketi temsil eden uluslararası bir ticaret birliğidir. Gafta, dünya tahıl ticaretinin tahminen %80'inin gerçekleştirildiği standart sözleşme formlarını tasarlar ve devam ettirir. Gafta'nın misyonu, serbest ticareti teşvik etmek ve dünya çapında dökme malların ve diğer ürünlerin hareketini kolaylaştıran bir dizi hizmet sunmaktır. Gafta üyeleri dünyanın gıda ihtiyacını karşılamak, gezegeni korumak ve toplulukları zenginleştirmek için çalışıyor ve Gafta, iş dünyasının BM SKH'lerini ilerletmede oynadığı kilit rolü kabul ediyor. Gafta, Uluslararası Tarımsal Gıda Ağının  (IAFN-Roma merkezli ajansların özel sektör temsilcisi) bir üyesidir, FAO ve BM'deki müzakerelere aktif olarak katılmaktadır ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine ulaşılmasında yer almaktadır.

Ayrıntılı bilgi için bakınız: www.gafta.com/sustainability-pledge 

YAZAR HAKKINDA

 Sarah Mann, 6 buçuk yıldır Gafta'da Teknik Müdür olarak görev yapmaktadır. Bu süre zarfında Gafta Standartlarının ve Gafta Onaylı Kayıtların gözden geçirilmesini, geliştirilmesini ve teslimini ve ayrıca Sürdürülebilirlik Taahhüdü'nün geliştirilmesini ve başlatılmasını yönetmiştir. Birleşik Krallık'taki Newcastle-upon-Tyne Üniversitesi Ziraat bölümünden mezun olan Mann'ın Birleşik Krallık tarımı ve uluslararası tahıl ticaretinin yanı sıra gıda ve yem endüstrisi için geçerli uluslararası standartlar konusunda kapsamlı tecrübesi vardır.