Rusya’nın ana ihracat limanı Novorossiysk’teki dev tahıl terminali, düzenlenen dron saldırısının ardından faaliyetlerini geçici olarak durdurdu. Küresel tahıl tüccarları için Rusya’nın en büyük derin deniz limanındaki bu kilitlenme, Karadeniz’deki lojistik tıkanıklığı ve fiyat oynaklığını yeni bir safhaya taşıyabilir.
Sektör ve ticaret kaynaklarından edinilen bilgilere göre, Rusya’nın ana ihracat limanı Novorossiysk tahıl terminali, liman altyapısına zarar veren İHA saldırısının ardından operasyonlarını durdurdu. Rusya’nın derin deniz tahıl ihracatının yaklaşık üçte birini tek başına karşılayan Novorossiysk, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Asya pazarlarına yönelik buğday sevkiyatında en kritik lojistik merkez konumunda. Terminal yönetimi zarar tespit ve güvenlik değerlendirme çalışmalarını sürdürürken, tesisteki tahıl yükleme faaliyetleri tamamen askıya alındı. Son gelişme, Taman limanının ardından doğrudan Rus tarafındaki ana ticari tahıl altyapısını hedef alan askeri tırmanışın en somut adımı oldu.
Rusya’nın en büyük tarımsal ihracat kapısındaki bu kilitlenme, Ukrayna’nın Odesa, Çornomorsk ve Pivdennyi limanlarındaki ticari gemi trafiğinin artan savaş riski sigortaları sebebiyle halihazırda tamamen durduğu Karadeniz tedarik zincirindeki krizi daha da derinleştiriyor.
Rusya Tahıl İhracatçıları ve Üreticileri Birliği’nin (RUSGRAIN), ticari altyapıya yönelik sistematik saldırıların ihracat koridorlarını kapatabileceği ve bu sezon 30 ila 35 milyon tonluk Rus buğdayını limanlarda hapsederek FOB fiyatları 350-400 dolar bandına tırmandırabileceği yönündeki uyarıları düşünüldüğünde, Novorossiysk’teki kesinti küresel un ve yem sanayisi için tedarik riskini en üst seviyeye çıkarıyor.
Novorossiysk tahıl terminali
TÜRKİYE’DEN ‘İKİNCİ TAHIL KORİDORU’ BEKLENTİSİ
Karadeniz’deki kilitlenmenin iç piyasaya yansımaları ise Türk yem sanayisinde ciddi bir maliyet artışına yol açtı. İthal hububat ve yağlı tohum ihtiyacının %72’sini Rusya ve Ukrayna’dan karşılayan Türkiye'de, limanların durmasıyla ham madde fiyatları haftalar içinde fırladı. Geçtiğimiz Temmuz ayının sonunda yaptığı açıklamada "Meslek hayatımda bu kadar kısa sürede böylesine hızlı bir fiyat artışına şahit olmadım" diyen Türkiye Yem Sanayicileri Birliği (TÜRKİYEM-BİR) Başkanı M. Ülkü Karakuş, iç piyasada rekor rekolteye rağmen lojistik kriz sebebiyle yem maliyetlerinin kontrolsüz yükseldiğine dikkat çekmişti. Yıl sonu yem ham maddesi ithalat faturasının 6,5 milyar doları aşabileceği uyarısında bulunan Karakuş, yükselen navlun ve duran gemi trafiği karşısında gıda krizini önlemek için Ankara öncülüğünde acilen "İkinci Tahıl Koridoru" diplomasisinin başlatılması gerektiğini vurgulamıştı.