“Çiftçiler, kötü pazar şartları ve Trump’ın politikası ortasında ailelerinin geçimini sağlamak için çabalıyorlar. 2020 seçim yılı olacağından ve üreticiler ana seçmen olduğundan dolayı, ABD Başkanı Trump bu anlaşmaya Çin Devlet Başkanı Şi'den daha çok ihtiyaç duyuyor. Bu da topun Çin'in sahasında olduğu anlamına geliyor.”

Elena Neroba Maxigrain İş Geliştirme Müdürü

Önümüzdeki günlerde, dünyanın en güçlü iki ekonomisi arasında yaşanan ve modern dünyanın gördüğü en uzun ve en derin Ticaret Savaşı'nın 2. yılı dolacak. 7 Şubat 2018 tarihinde Başkan Trump Birleşik Devletler’e ithal edilecek ürünler için üç ayrı gümrük vergisi için emir verdi: • Bölüm 201: Büyük ev tipi çamaşır makineleri ve güneş panellerinin ithalatı için “önlemler”; • Bölüm 232: Çelik ve alüminyum ithalatı için gümrük vergileri; ve • Bölüm 301: Çin Halk Cumhuriyeti'nden ithal edilen belirli ürünler için gümrük vergileri.

Çin, 2 Nisan 2018'de 232 gümrük vergisi ile karşılık verdi. Ancak 1 Mayıs ve 1 Temmuz 2018'de MFN; ilaçlar, tüketim malları, otomobiller ve BT ürünleri için gümrük vergilerini düşürdü. Uluslararası ekonomik ilişkilerde ve uluslararası politikada, en çok kayrılan ulus (Most Favored Nation - MFN), uluslararası ticarette bir devletin diğerine uyguladığı bir durum veya uygulama düzeyidir. Bu terim, bu uygulamanın alıcısı olan ülkenin nominal olarak, böyle bir uygulama gören ülke tarafından "en çok tercih edilen ülke" olarak eşit ticari avantajlar elde etmesi gerektiği anlamına gelir. (ticaret avantajları düşük gümrük vergileri veya yüksek ithalat kotalarını içerir). O zamandan 17 Eylül 2019'a kadar 10 kez karşılıklı gümrük vergisi dalgaları ve Trump tarafından hemen hemen her hafta atılan “neredeyse anlaştık” tweet’lerine şahit olduk. Çin her seferinde birkaç gemi soya fasulyesi satın aldı ve Chicago’da grafikler yeşile döndü. Fakat daha yakından bakarsak, Çin’e bakan yönüyle iki ana nokta göreceğiz: ASF (Afrika Domuz Vebası) salgını, eldeki verilere göre domuzların %40'ını kırdı ve Brezilya Çin'e soya ihracatını artırdı. Soru şu, Çin'in ABD'nin soyasına ihtiyacı var mı yok mu?

Trump yönetimi ile Çin arasında 13 Aralık'ta ilan edilen birinci aşama anlaşmasında yer alan şartlar, öngörülebilir gelecek için Çin'den yapılan ithalata yönelik ABD'nin yeni gümrük vergilerini belirledi. ABD'nin Çin'den yapılan ithalatla ilgili ortalama gümrük vergileri, şu anda Mart 2020 tarihi için beklenen anlaşma uygulamaya geçtikten sonra dahi %19,3 gibi yüksek bir oranda kalacak. Şimdi bu oranın her iki tarafta %21 olduğunu ve 2018 yılında ticaret savaşının başlangıcından önce Çin tarafında %3,1; ABD tarafında ise %8 olduğunu aklınızda bulundurun.

Trump yönetiminin anlaşmanın Çin'in önümüzdeki iki yıl boyunca ABD ürünlerinin "200 milyar dolardan az olmamak üzere" ek alımlar yapma taahhüdünü içerdiğini belirttikleri düşünüldüğünde, birinci aşama anlaşmanın detayları, Çin'in ABD'den gelen mallara yönelik daha fazla gümrük vergisi indirimini içerebilir. Tarım ürünü alımlarında ABD ürünlerinin ithalatının 50 milyar dolara kadar yükseltilmesi teşvik edildi. Ancak ticaretin en iyi olduğu yılların rakamlarını karşılaştırdığımızda bunun imkânsız olduğu açıkça anlaşılacaktır. Mısır için en iyi yıllar 13,7 milyar dolar ile 2011 veya 69,75 mt ile 2018'dir; soya fasulyesi için 24,8 milyar dolar ile 2012 veya 57,8 mt ile 2016'dır. Buğday içinse 11,3 milyar dolar ile 2008 veya 43,9 mt ile 1981'dir. Domuz eti için 6,65 milyar dolar ile 2014 veya 2,45 mt ile 2017'dir. Bunların hiçbirinin aynı yıl içinde olmadığını ve maksimum değerin de hacimlerden farklı olmadığını unutmamalıyız.

Ayrıca, ticaret savaşı boyunca Çin, gümrük vergisi kararlarının çoğunu - hem misilleme vergi artışları hem de önceden açıklanmış olan artışları beklemeye alma kararları - sürekli olarak Trump'ın yaptığı gümrük vergisi değişikliklerinin yürürlüğe girmesi ile aynı zamana çakışacak şekilde ayarladı.

Bu ticaret savaşından fayda gören tek taraf Brezilya ve Arjantin'dir, ancak 2020'de bunu elde tutabilecekler mi? Çin'den yeni günlük alım rakamları ilgi çekici. Kasım ayı ABD soya ithalatı Ekim ayına kıyasla %124 daha fazla olsa da hedef rakamlardan uzak ve Çin'in Brezilya'nın yeni mahsulünü beklediği anlaşılıyor.

Her iki taraf da imzalama törenini açıkladı ve pazar bu durumu destekledi ve mantıksal olarak ABD'li çiftçilerin bahar şirketinde ne ekeceklerini bilmeleri gerekiyor - CBOT (Chicago Ticaret Borsası) vadeli işlemleri arasındaki oranı bilerek soya fasulyesinden mısıra dönüyorlar. Kendi başınıza hesaplamak ve seçmek sizin ev ödeviniz olsun.

Çiftçiler, kötü pazar şartları ve Trump’ın politikası ortasında ailelerinin geçimini sağlamak için çabalıyorlar. 2020 seçim yılı olacağından ve üreticiler ana seçmen olduğundan dolayı, Trump bu anlaşmaya Şi'den daha çok ihtiyaç duyuyor. Bu, topun Çin'in sahasında olduğu anlamına geliyor.

En büyük mesele insanların gıda ihtiyacını karşılamak: et çok pahalı ve stoklar boş. Üreticilerin domuz yetiştirmek için 180, tavuk içinse 30 güne ihtiyacı var. Et tedarik edecek bölgeler protein tüketicileri olacak. Ancak Latin Amerika, AB ve ABD toplamda dahi et açığını bir kerede kapatmakta yetersiz kaldı. Yani domuz eti fiyatları artacak ve protein kompleksini destekleyecek. USA Today, gümrük vergilerinin bir kısmı engellenirse, ticaret savaşının sona ermiş olacağını ve Trump yönetimindeki ABD'nin kazanmış olacağını düşünüyor. Çin'in ABD içerisinde soya ve et kaynakları var ve ABD başkanının seçimine kadar bekleyecek zamanı var, ancak şu anda aleyhine resmi olarak tahkikat açılan Trump'ın o kadar zamanı yok.

Daha derin bakarsak, Ticaret Savaşı'nın sadece bir tarım konusu olmadığını göreceğiz. Çin, küresel ölçekte alüminyum, bakır, kömür, nikel ve yün üretiminin yaklaşık yarısını tüketiyor. Ve bu Ticaret Savaşı, emtia fiyatlarındaki değişimlerin arkasındaki önemli itici güçtür. Çin AB pazarlarına girmek istiyor ve ABD’nin dünya genelindeki birçok sorunla meşgul olduğu sırada bunu başarmak için daha fazla çaba harcayacaktır.

Anlaşmanın imzalanma tarihinin yeniden belirlendiği günlerde, Amerikalılar Çin'in son zamanlarda ithalat kotalarını artırmaya niyetinde olmadığını açıklamasına rağmen, Çin'in büyük miktarlarda ABD tarım ürünleri satın alacağını açıkladı. Ve Orta Doğu'daki olaylar da işin tuzu biberi oldu.

Ne olacağını anlamak için ne kadar çok istatistik eklersek, sonuçtan o kadar uzakta olacağız. Çin savaşa ilgi duymuyor, ticaret yapmak istiyorlar. Ancak Çin tarihi hakkında bir kitap alıp okursanız görürsünüz, bu ülke her iki konuda da en iyisi.