BLOG

Böcek yetiştiriciliği ticarileşiyor: Ar-Ge’den ticarete ( 2 )

11 Ekim 20226 dk okuma

Hem şirket düzeyinde hem de sektör düzeyinde ölçek büyütme yolculuğu, çok fazla bilgi ve sermaye birikimi gerektiriyor. Bunun start-up safhasında daha yüksek bir ‘ölüm oranı’ ile sonuçlanması kaçınılmazdır ve sektöre ilk katılan birçok şirket çoktan ortadan kaybolmuştur. Bununla birlikte, böcek sektörü kritik bir eşiği geçti ve şimdi ivme kazanıyor.

Lars-Henrik Lau Heckmann
İş Geliştirme Müdürü
Better Insect Solutions

Son birkaç yılda, böcek sektörü çok fazla kritik kütle yarattı. Böcek proteini küspesi ve yağı için ana pazarlar; evcil hayvan yemi, su ürünleri, kümes hayvanları ve domuz için hayvan yemi ile beşeri tüketime yönelik yiyeceklerdir. Gıda veya yeme yönelik böcek üretimi genel olarak aynı üretim ilkelerini benimser ancak ticari bir bakış açısından bakıldığında, evcil hayvan yemi ve yem bazlı pazarlar, böcek sektörünün önümüzdeki on yıl içinde üretimi büyütmesi için ana potansiyeli teşkil etmektedir. Yakın zamanda, özellikle AB’deki böcek çiftçileri, ürünlerini su ürünleri, kümes hayvanları ve domuz yemi olarak satmalarını yasaklayan yasal engellerle karşı karşıya kalmıştı. Ancak bu problem artık geçmişte kaldı. Yasama alanı içinde atılacak bir sonraki adım, şu anda kullanımı sınırlı veya yasak olan daha fazla besleme substratının (örneğin, kırmızı et ve balık içeren eski gıda maddeleri) uygulamasını genişletmektir. Düzenleyici ortam, uluslararası alanda böcek yetiştiricileri için artık çok daha fazla manevra imkanı tanıyor. Bununla birlikte, açıkça göze çarpan ve şüphesiz şu anda böcek sektörünün ana sorunu olan bir başka büyük problem daha var. Bu problem, pazarın ihtiyacını karşılamak için üretimi büyütmektir.

Böcek sektörü yaklaşık on yıl önce uluslararası düzeyde kendini gösterdiğinden bu yana, böcek yetiştiricileri üretim hacimlerini büyütmeye odaklandı. Aradan geçen zamanda evcilleştirme konusunda çaba gösterdiler. Başlangıçta birçoğunun hızlı ilerlemek için büyük umutları var ise de böceklerin evcilleştirilmesi kolay değildir. Çiftlik hayvanlarının üretiminde olduğu gibi, yönetime dair bir anlayış oluşturmak için hayvanın biyolojisine vakıf çok önemlidir. ‘İlk günlerde’ un kurdu Alphitobius diaperinus’u üreten Hollandalı Kreca gibi bazı böcek yetiştiricileri, onlarca yıllık bilgi birikimine sahipti ancak 1970’lerin sonundan beri işlerini yüksek kârlı bir pazara, yani egzotik evcil hayvanlar için küçük hacimlerde satış yapmaya dayalı olarak yürütüyorlardı. Daha önce Proti-Farm olarak da bilinen Kreca bugün Ynsect NL Nutrition & Health B.V. (Ynsect’in bir bölümü) haline geldi ve üretimlerini ve işlerini büyüttüler. Ancak, 10 yıl önce faaliyette olan diğer böcek yetiştiricileri gibi, yılda binlerce tonluk böcek larvası yetiştirecek ölçekte bir üretim yürütme konusunda hiçbir tecrübeye sahip değillerdi.

enorm
Enorm’un Danimarka’da kara asker sineği (BSF) ölçek büyütme projesi (Q1-2022’den Q3-2023’e). Yılda yaklaşık 500 tonluk canlı BSF larvasının pilot üretimi (sağ üstteki binalar), Better Insect Solutions tarafından iklim, besleme, üreme, hava temizleme ve ısı geri kazanımı için çözümlerle donatılmıştır. Pilot üretime bırakılan alanda yapım aşamasında olan pupa ve sinek (üreme) bölümleri ile ölçek büyütme çalışmaları devam etmektedir. 2022/23 döneminde üretme çiftliği ve yetiştirme bölümlerinin yanı sıra yerinde işleme çalışmalarına başlanacaktır. Saha, 2023 yılı boyunca tam kapasiteye geçtiğinde, yılda 36 bin ton canlı BSF larvası üretecek şekilde boyutlandırılmıştır (Fotoğraf: chfoto.dk).

Küçük ölçekli/düşük yoğunluklu bir üretimden büyük ölçekli bir işletmeye dönüşmek doğrusal bir süreç değildir. Büyük ölçekli böcek yetiştirme konusundaki yaklaşım, temelde küçük ölçekli çiftliklerden farklıdır. Büyük ölçekte, en az üç ana sistemin işlevsel ve uyumlu bir şekilde çalışması çok önemli bir esastır. Bu sistemler: 1) böcek larvalarını barındıran üretim kasalarının taşınması için bir lojistik ve otomasyon sistemi; 2) her zaman tek tip ve sağlam iklim şartları sağlayan bir iklim sistemi; ve 3) yüksek günlük yem hacimlerinin karıştırılması ve hassas bir şekilde verilmesi için bir yem mutfağı. Buradaki durum, lojistik ve otomasyon sisteminin dışında, diğer hayvanlarla başarılı ve büyük bir çiftliği işletmekten farklı değildir. Diğer hayvansal üretim çiftliklerinde olduğu gibi; yem temini, üretimi çevresel eşiklerde tutma ve ısı geri kazanımı yoluyla maliyet tasarrufu gibi önemli parametreler burada da geçerlidir. Ayrıca, larvaların yerinde protein küspesi ve yağa dönüştürülecek şekilde işlenmesi de, geleneksel hayvancılık şartlarından çok farklı olarak kurum içi teknoloji ve beceriler gerektiren bir gereklilik olabilir.

Ayrıca, yukarıda kısaca bahsedildiği gibi, böcek yetiştiriciliği ile ilgili biyolojik bilgiler de kritik öneme sahiptir. Bu bilgiler başlangıçta yaygın olarak bilinmemekteydi, hatta mevcut değildi. Burada, böcek sektörünün ilk günlerinde, sektörel düzeyde bilgi birikiminin elde edilmesini sağlayan akademik paydaşların katılımı kilit önemdeydi. Akademi, çeşitli böcek türlerinin beslenme gereksinimleri, hastalıkların azaltılması ve fizyolojik olarak en uygun çevre koşullarının tanımlanması gibi hayvan performansını artırmak için yeni bilgilerin üretilmesiyle ölçek büyütme sürecini destekledi ve desteklemeye devam ediyor. 2010’ların başından bu yana, küresel olarak belli başlı bölgelerde birçok akademik ve uygulamalı araştırma enstitüsü de konuya müdahil oldu. Öncü enstitülerden bazıları, Wageningen Üniversitesi (Hollanda), Kopenhag Üniversitesi (Danimarka), Danimarka Teknoloji Enstitüsü, EAWAG (İsviçre) ve Texas A&M Üniversitesi (ABD) idi. Şu anda, sektör için gelecekteki yenilikleri sağlayacak şekilde böcek değer zincirini desteklemeye devam eden dünya çapında çok sayıda araştırma enstitüsü bulunmaktadır.

böcek

Son birkaç yıl içinde, uluslararası planda besleme substratlarının ön işleme tabi tutulmasından böcek biyokütlesinin işlenerek protein küspesi ve yağına dönüştürülmesine kadar böcek değer zincirinin tüm yönlerini kapsayan bir teknoloji sağlayıcıları ekosistemi gelişmiştir. Bu temel, böcek yetiştiriciliği sektörünün sağlam ve hızlı bir şekilde gelişmesini sağlamak açısından oldukça önemlidir. Big Dutchman, Inno+ ve SKOV tarafından desteklenen yeni bir marka olan Better Insect Solutions olarak, yeni ürün geliştirme ile birlikte böcek yetiştiriciliği için yeniden tasarlanmış sistemlerde sunulan domuz ve kanatlı üretiminde kanıtlanmış teknolojiyi uygulayarak bu temelin güvence altına alınmasına katkıda bulunuyoruz. Rakip teknoloji sağlayıcılarının yanı sıra bizim varlığımız, büyük bir böcek yetiştirme projesine girişme riskini ortadan kaldırıyor. Bu, diğer faydalarının yanı sıra, yatırımcı ilgisini son birkaç yılda önemli ölçüde artırdı.

Bugün, dünya çapında yılda bin tonun üzerinde böcek biyokütlesi ile çalışan birkaç üretici var. Önümüzdeki yıllarda bu seviyeyi geçen ve bu on yılın sonunda büyük ölçekli işletmeler haline gelen böcek çiftliklerinin sayısı katlanarak artacak. Bu öngörü, son yıllarda gerçekleştirilen çeşitli piyasa analizleriyle de desteklenmektedir. Ayrıca, bu, devam eden işletmelerin ölçek büyütme planlarının yanı sıra, önümüzdeki bir ila üç yıl içinde bölgeler arasında halihazırda yürütülmekte olan birçok proje tarafından teyit edilmektedir. Şu anda ölçek büyütme konusunda aktif olan, kamuya açık şirketlerden bazıları şunlardır: InnovaFeed (Fransa+ABD), Protix (Hollanda), Ynsect (Fransa), Agronutris (Fransa), Enorm (Danimarka), Pronofa (Norveç), Nutrition Technologies (Malezya), Entobel (Vietnam) ve FreezeM (İsrail).

böcek

Hem şirket düzeyinde hem de sektör düzeyinde ölçek büyütme yolculuğu, çok fazla bilgi ve sermaye birikimi gerektiriyor. Bunun start-up safhasında daha yüksek bir ‘ölüm oranı’ ile sonuçlanması kaçınılmazdır ve sektöre ilk katılan birçok şirket çoktan ortadan kaybolmuştur. Bununla birlikte, böcek sektörü kritik bir eşiği geçti ve şimdi ivme kazanıyor. Önümüzdeki birkaç yıl, üretimde gelecek on yıllar boyunca da devam edecek olan büyük bir artış göreceğiz. Feed Planet Dergisi›nin bir sonraki sayısında yayınlanacak olan ‹Böcek yetiştiriciliği ticarileşiyor: Gelecek perspektifleri› başlıklı serinin üçüncü son makalesinde, gelecekte sektörü neler beklediğini ve önümüzdeki dönemde böcek sektörünün gelecekte nasıl şekilleneceğini okuma fırsatı bulacaksınız.

YAZAR HAKKINDA
Lars-Henrik Lau Heckmann, böcek yetiştiriciliği için komple çözümler sunan uluslararası lider bir teknoloji sağlayıcısı olan Better Insect Solutions’da İş Geliştirme Müdürüdür. Ar-Ge ve iş geliştirme konusunda geniş tecrübeye sahip biyoloji ve böcek yetiştiriciliği geçmişine sahiptir. 2014-2020 yılları arasında Danimarka Teknoloji Enstitüsünde “yem ve gıda için böcek yetiştiriciliği” alanında geliştirme ve yönetim görevleri üstlendi. Buna paralel olarak, 2016-2020 yılları arasında IPIFF’deki görev gücü gruplarında ve 2018-2020 yılları arasında ise IPIFF’in yürütme kurulu üyesi olarak aktif bir şekilde çalıştı.


Kapak Dosyası Kategorisindeki Yazılar
27 Eylül 20185 dk okuma

Çift vidalı ekstrüzyon ile balık yemi işleme

Balıklar, uzun zincirli doymamış yağ asitleri, vitaminler, mineraller ve dengeli bir protein kaynağ...

13 Şubat 20192 dk okuma

Yem Sektöründe Dijitalleşme ve Otomasyonun Rolü ve Yem 4.0

İdeal durumda bir uzmanın her an makinenin başında durup kontrol etmesi ve nemi, proteini ve yağ dü...