Ukrayna’daki savaşın
başlangıcından bu yana Rus yem sektörü; tedarikte aksaklıklar, yüksek lojistik
maliyetleri ve belirsizlik gibi etkenler sebebiyle zor günler yaşıyor. Sektörün
yem katkı maddelerinde neredeyse tamamen dışa bağımlı olması yaptırımlara karşı
kırılganlığını artırıyor.
Rus ordusunun Ukrayna’ya girişinden bu yana Rus ekonomisi, Batılı devletler tarafından farklı düzeylerde yaptırımlara maruz kalıyor. Her ne kadar Rusya tahıl konusunda zengin bir ülke olsa da, ülkenin tamamen dışa bağımlı olduğu yem katkıları nedeniyle yem sektörü en çok etkilenen alanlardan biri olarak öne çıkıyor.
Savaşın patlak vermesinden bu yana en büyük sorun, yüzlerce Batılı şirketin Rusya’dan toplu olarak çekilme kararı alması olarak kabul ediliyor. Aralarında yem firmalarının da bulunduğu yaklaşık 500 şirket geride kalan varlıklarına el konulması tehdidine aldırmadan ülkeden çekildi. Sergiledikleri stratejik ve uzun vadeli yaklaşımla dikkat çeken bazı şirketler ise yatırımlarını askıya almak ve faaliyetlerini azaltmakla birlikte, gıdanın bir insan hakkı olduğu ve siyasi konularda silah olarak kullanılmasına karşı oldukları fikrine vurgu yaparak ülkeden tamamen çekilme yoluna gitmiyor. Bu tavrı alanlar arasında Cargill, ADM ve De Heus başı çekiyor.
Faaliyetlerine devam etmek isteyen şirketleri başta finansal yaptırım, lojistik aksaklıklar, enerji maliyetleri ve hammadde yetersizliği gibi konular zora koşuyor. Rus bankalarına uygulanan yaptırım ithalat ve ihracat operasyonlarını sekteye uğratıyor. Rotayı Asya’ya çeviren ithalatçılar hammadde fiyatlarının üçe katlandığına şahit oluyor. Ayıca, dünyanın en büyük nakliye şirketleri Maersk, MSC ve CMA CGM Rusya’dan ve Rusya’ya nakliyat faaliyetlerini askıya aldı.

Yem katkıları alanında neredeyse %100 oranında dışa bağımlı olan ülkede fiyatlar kısa zamanda fırladı. Birçok Avrupalı firma ürün göndermeyi reddederken, fiyatlarda %100’e varan artışlar yaşanıyor. Yerli üreticiler üretimin sekteye uğradığını kabul etmekle birlikte yaşanan durumu Rus yem sektörünün uzun vadede kendine yeterliğinin geliştirilmesi açısından bir fırsat olarak gördüklerini ifade ediyor.
Diğer yandan, Rusya aleyhine uygulanan yaptırımların Avrupa içinde de olumsuz sonuçları gözlemleniyor. Yaptırımlara tepki veren Rusya’nın elinde gaz kartı bulunuyor. Enerji maliyetlerinin artması nedeniyle Almanya başta olmak üzere Avrupa yem sektöründeki fiyat artışları dikkati çekiyor.