Joerg Seifert
Genel Sekreter
FEFANA
Avrupa'nın gıda güvenliği, özel yem bileşenlerinin istikrarlı tedarikine bağlıdır, ancak yüksek ithalat bağımlılığı, sektörü jeopolitik risklere ve piyasa şoklarına karşı savunmasız bırakmaktadır. FEFANA, AB'yi, üretimi destekleyerek, yeniliği teşvik ederek ve düzenleyici yükleri azaltarak AB'nin rekabet gücünü güçlendirmeye odaklanan kapsamlı bir strateji benimsemeye çağırmaktadır. Tüketicileri, çiftçileri ve daha geniş gıda zincirini korumanın ön şartı AB yem sektörünün dayanıklı olmasıdır.

Avrupa’da gıda arz güvenliği, yem arz güvenliğinden ayrı düşünülemez. Özel yem bileşenleri artık isteğe bağlı unsurlar değil; hayvan beslenmesi ve verimliliği ile sürdürülebilirlik ve üretkenlik hedeflerinin karşılanması açısından kritik ve vazgeçilmez girdilerdir. Bu bileşenlere güvenilir erişim olmadan, AB genelinde gıda zinciri boyunca hayvanları, çiftçileri, gıda işleyicilerini ve nihayetinde tüketicileri etkileyen zincirleme sonuçlar ortaya çıkacaktır. Yem maliyetlerindeki artış ve hayvansal üretimdeki düşüş; et, yumurta, süt ve diğer ürünlerin bulunabilirliğinin azalmasına ve fiyatlarının yükselmesine yol açacaktır. Bu sebeple, söz konusu bileşenler için AB içinde istikrarlı ve rekabetçi bir üretim tabanının güvence altına alınması, gıda güvenliği ve ekonomik dayanıklılık açısından stratejik önem taşımaktadır.
FEFANA, Avrupa Yem Üreticileri Federasyonu’nun (FEFAC) AB’de yemden gıdaya güvenliğin korunmasına yönelik tutumunu desteklemekte ve güçlü ve rekabetçi bir Avrupa yem sektörünün sürdürülmesine ilişkin ortak sorumluluğu kabul etmektedir. FEFAC, AB’nin ithal temel yem katkı maddelerine yüksek derecede bağımlı olmasının yarattığı kırılganlığa dikkat çekmiştir. Hayvan yemlerinde kullanılan vitamin ve amino asitlerin küresel üretimi, doğası gereği kırılganlık riski barındıran ve AB’yi muhtemel arz kesintileri ile öngörülemeyen fiyat oynaklıklarına maruz bırakan sınırlı sayıda ülkede yoğunlaşmıştır. Bu kırılganlıklar, AB’nin sürdürülebilirlik hedeflerini ve istikrarlı gıda üretimini sürdürme kapasitesini zayıflatmaktadır.

Avrupa’nın vazgeçilmez özel yem bileşenleri için bir üretim üssü olarak konumunu koruması ve güçlendirmesi amacıyla FEFANA; hem kısa vadeli uygulama zorluklarını hem de uzun vadeli yapısal sorunları ele alan, daha sağlıklı bir AB sanayi ekosistemi oluşturmayı, rekabetçilik açıklarını kapatmayı ve uzun vadeli dayanıklılığı sağlamayı hedefleyen kapsamlı bir yaklaşımın geliştirilmesini savunmaktadır. Bu yaklaşım aşağıdaki unsurları içerebilir:
- Hedefli yatırım teşvikleri yoluyla mevcut AB üretim kapasitesinin sürdürülmesi, inovasyonun desteklenmesi ve enerji maliyetlerine yönelik rahatlama sağlanması. Enerji maliyetlerini düşürmeye ve düşük karbonlu enerji kaynaklarına kademeli geçişi desteklemeye yönelik hedefli tedbirler, diğer bölgelerle olan rekabetçilik farkının kapatılması açısından kritik önemdedir.
- İnovasyonu teşvik etmek, ekonomik büyümeyi desteklemek ve istihdam yaratma ile çevresel etkiler gibi toplumsal zorlukları ele almak amacıyla kamu-özel sektör ortaklığı mekanizmalarının güçlendirilmesi.
- Biyokonomi sektörünün büyümesini destekleyecek, genel sanayi stratejisiyle uyumlu ve AB rekabetçiliğinin yeniden tesisine yönelik koordineli eylemi destekleyen iyi tasarlanmış bir AB stratejisinin oluşturulması.
- Jeopolitik risklerin erken aşamada tespiti ve güçlü AB acil durum planlarıyla desteklenmesi, dayanıklılığı artıracaktır.
- Tedarik kaynaklarının çeşitlendirilmesi, tek bölgelere bağımlılığı azaltmak ve jeopolitik riskleri hafifletmek açısından hayati önemdedir. AB, sağlam ve güvenilir tedarik kapasitesine sahip, DTÖ’nün adil rekabet kurallarına ve temel yem bileşenlerinin tedarikine ilişkin ilkelere uyan ülkelerle ticaret anlaşmalarına öncelik vermelidir.
- Son olarak, karmaşık ve ağır işleyen AB düzenleyici çerçeveleri maliyetleri artırmakta ve inovasyonu yavaşlatmaktadır. AB politikalarının, verimliliği artırmak ve rekabetçiliği güçlendirmek için daha ileri adımlar atması gerekmektedir. Son Omnibus önerilerinde görüldüğü üzere bürokrasiyi azaltan ve mevzuatı sadeleştiren girişimlerin desteklenmesi, idari maliyetlerde milyarlarca avroluk tasarruf sağlarken rekabetçiliği önemli ölçüde artırabilir.
FEFANA, yem ve gıda güvenliğinin korunması, rekabetçiliğin güçlendirilmesi ve stratejik bağımlılıkların azaltılması amacıyla acil ve koordineli AB eylemini savunmaktadır. Harekete geçilmemesi hâlinde, AB sanayi kapasitesinin daha da aşınması, arz kesintilerine karşı kırılganlığın artması ve et, yumurta ve süt gibi hayvansal ürünlerin AB nüfusunun geniş kesimleri için daha az erişilebilir ve daha pahalı hâle gelmesi riski bulunmaktadır.