Röportaj: Namık Kemal Parlak

Miller Magazine'e verdiği röportajda GAFTA'nın yeni Başkanı Brian Arnold, sürdürülebilirliğe ve dijital ticaret belgelerine geçişe öncelik vereceklerini açıkladı. Arnold, e-phyto sertifikalarındaki ilerlemeye dikkat çekerken elektronik konşimentoların daha geniş hukuki tanınırlık kazanması ve gecikme ve anlaşmazlıkları azaltmak için daha sıkı sözleşme disiplini uygulanması çağrısında bulundu.

Brian Arnold
Başkan
GAFTA

ABD merkezli tahıl ihracatçısı The DeLong Co., Inc.'in kıdemli ihracat müdürü Brian Arnold, Londra'da gerçekleştirilen 2026 Olağan Genel Kurul'da Paul Harrison'ın ardından GAFTA (Grain and Feed Trade Association – Tahıl ve Yem Ticareti Birliği) Başkanlığı görevine başladı. Parantez Media bünyesindeki kardeş dergimiz Miller Magazine'e verdiği özel röportajda Arnold, yılın önceliklerini aktararak GAFTA'nın uzun vadeli girişimlerinde sürekliliği esas aldığını söyledi. Arnold, küresel tahıl ile yem ticaretinin geleceği açısından kritik gördüğü ve birbiriyle bağlantılı iki temel olan sürdürülebilirlik ve dijitalleşmeye odaklanacaklarını belirtti. GAFTA Başkanı, standart sözleşmelere yalnızca bir başlangıç noktası gözüyle bakılmaması gerektiği konusunda uyararak yeni nesil tüccarlara teknik disiplini dayanıklılık ve baskı altında soğukkanlılıkla birleştirmeleri tavsiyesinde bulundu. 

Öncelikle GAFTA başkanlığınız için tebrik ederiz. Görevinize başlarken öncelikleriniz neler?

Teşekkür ederim. Bu görevi üstlenmek ve seleflerimin attığı sağlam temeller üzerine katkıda bulunmaya devam etmek benim için büyük bir ayrıcalık. En temel önceliğim süreklilik. Hâlihazırda yürütülen önemli uzun vadeli girişimlerin anlamlı ve somut bir şekilde ilerlemeye devam etmesini sağlamak.

GAFTA'nın hedefleri bilinçli olarak iddialı belirlenmiştir. Bu hedefler tek bir başkanlık döneminde tamamlanmak üzere değil, küresel tarım ticaretinde katılımı, tutarlılığı ve verimliliği istikrarlı biçimde geliştirmek amacıyla tasarlanmıştır.

İki ana başlık merkezi önemini koruyacak: sürdürülebilirlik ve dijitalleşme. 

Sürdürülebilirlik, tarımsal tedarik zincirlerinin uzun vadeli yaşayabilirliğini güvence altına almak açısından kritik öneme sahip. Bu kavram; çevresel sorumluluğu, izlenebilirliği ve ticaret çerçevelerinin gelişen düzenleyici ve toplumsal beklentilerle uyumunu kapsıyor.

Dijitalleşme ise şeffaflığı, operasyonel verimliliği ve güveni artırıyor. Belgelerin güvenilirliğini pekiştiriyor, küresel hareketlerdeki sürtüşmeyi azaltıyor ve taraflar arasındaki netliğe katkıda bulunuyor. Bu iki öncelik odak noktaları itibarıyla birbirinden ayrışmakla birlikte karşılıklı olarak birbirini güçlendirmektedir. Birlikte ele alındığında ticareti modernleştirirken uzun vadeli istikrarını da korumaya yardımcı olurlar.

GAFTA'NIN BÜYÜYEN MİSYONU

GAFTA'yı ağırlıklı olarak sözleşmeler ve tahkim alanıyla tanıyan okurlarımız için örgütün bugünkü temel misyonunu ve son yıllardaki dönüşümünü özetler misiniz?

Ticaret ehlince kurulan GAFTA, özünde ticaretin hizmetinde bir kuruluş olarak varlığını sürdürmektedir. Her gelişme, uluslararası tarım ticaretini kolaylaştıran unsurlar tarafından yönlendirilmektedir.

Sözleşmeler ve tahkim, GAFTA'nın küresel itibarının temel taşı olmaya devam etmektedir. Ancak örgütün bugünkü misyonu uyuşmazlık çözümünün çok ötesine geçmektedir. GAFTA; eğitim, mesleki standartlar ve ticaret altyapısının sürekli güçlendirilmesine de eşit ölçüde bağlıdır.

Eğitim programları önemli ölçüde genişlemiş; Denetçi ve Analist nitelikleri de dâhil olmak üzere mesleki yeterlilik belgeleri, sektör genelinde teknik standartları yükseltmektedir. Bu belgeler, uluslararası alanda tanınan yetkinlik ve güvenilirlik ölçütleri sunmaktadır.

GAFTA'nın rolü, otoriteler arasında tutarlılık ve uygulanabilirlik sağlarken ticareti günlük olarak yürüten profesyonelleri de geliştirmektir.

SÖZLEŞMELER NEREDE ÇIKMAZA GİRİYOR

Küresel ticaretin büyük bir bölümü GAFTA sözleşmeleri ile destekleniyor. Piyasa katılımcılarının standart hükümleri kullanırken yaptıkları en yaygın yanlış anlamalar nelerdir ve bunlardan nasıl kaçınılabilir?

En sık karşılaşılan yanlış anlamalardan biri, standart sözleşmelerin bağlayıcı hukuki belgeler değil de yalnızca şablon olduğu varsayımıdır. Üzerinde mutabık kalınan bir sözleşme, yazıldığı şekliyle uygulanabilir niteliktedir. Değişiklikler veya özel şartlar açıkça belgelenmez ve karşılıklı olarak kabul edilmezse standart ifadeler geçerliliğini korur.

Anlaşmazlıklar çoğu zaman kötü niyetten değil, ticari ekiplerin mutabık kaldığı şartları uygulama ekiplerinin tam olarak anlayamaması ya da hayata geçirememesinden kaynaklanan operasyonel kopukluklardan doğar. Yanlış anlamaları önlemenin yolu disiplinden geçer:

• Sözleşmeyi imzalamadan önce okuyun ve anlayın.
• Üzerinde mutabık kalınan her türlü sapmayı açıkça belgeleyin.
• Operasyonel ekiplerin sözleşme yükümlülükleriyle uyumlu olduğundan emin olun.
• Usul takvimlerine uyun; bunlar anlaşmazlık sonuçlarını önemli ölçüde etkiler. 

Eğitim, en güçlü güvence olmayı sürdürmektedir. Bilgili bir tüccar, önlenebilir anlaşmazlıklara maruz kalma riskini önemli ölçüde azaltır.

Dijitalleşmeyi temel bir odak noktası olarak öne çıkardınız. GAFTA hangi alanlarda ilerleme kaydedecek?

Elektronik fitosaniter sertifikaların tanınması önemli bir dönüm noktasını temsil etmekte ve düzenleyicilerle ticaret katılımcılarının aynı doğrultuda hareket etmesi halinde neler başarılabileceğini ortaya koymaktadır. Çoğu yargı bölgesinde kabul görmesi, güvenlik, özgünlük ve verimliliğin doğru biçimde dengelenmesi durumunda ilerlemenin mümkün olduğunu göstermektedir. 

Ancak diğer kritik belgeler, özellikle Konşimentolar, fiziksel sunuma bağımlı kalmaya devam etmektedir.

Dijital Konşimentolar belirli koridorlarda ve platformlarda başarıyla hayata geçirilmiş olsa da yaygın benimseme eşitsiz seyrini sürdürmektedir. Sektör, sınırlar ötesinde fiziksel olarak aktarılan asıl kâğıt belgelere büyük ölçüde bağımlı olmayı sürdürmektedir.

İlerleyen süreçte temel öncelikler şunlardır:

• Elektronik Konşimentolar etrafında daha kapsamlı tanınma ve hukuki netlik.
• Parçalanmayı azaltmak için yetkililer arasında daha fazla uyum.
• Dijital belge platformlarının uygulanabilirlik standartlarını karşılamasının sağlanması.
• Hız ve kesinliği artırırken güvenlik ve özgünlüğün korunması.

Dijitalleşme yalnızca kolaylık veya hız meselesi değildir. Belge sunumundan kaynaklanan anlaşmazlıkları azaltmak, izlenebilirliği geliştirmek ve teslimatın özgünlüğüne ve zamanlamasına duyulan güveni pekiştirmek anlamına gelmektedir.

Ticarette  zamanlama her zaman birincil öneme sahiptir. Doğru belgelerin güvenli ve tanınan bir formatta hazır bulunması şarttır. Kurye aracılığıyla gönderilen asıllara ve parçalı sistemlere olan bağımlılığı azaltarak sektör, belgeye dayalı anlaşmazlıkları azaltabilir ve genel verimliliği artırabilir.

YENİ NESİL TAHIL TÜCCARLARINI YETİŞTİRMEK

Yeni nesil tüccarlar için en önemli gördüğünüz GAFTA eğitim veya mesleki gelişim programları hangileridir?

Ticaretin her segmentinde kör noktalar vardır. Bunlar çoğunlukla coğrafyaya, emtia odağına veya role göre şekillenir. GAFTA'nın eğitim programları, işlevler arası anlayış sağlamaları sebebiyle özellikle değerlidir.

Yeni nesil için pratik uygulamayla desteklenen temel sözleşme bilgisi vazgeçilmezdir. Tüccarların kalite, lojistik, risk yönetimi, sigorta, finans ve uyuşmazlık çözümünün nasıl kesiştiğini, bunları birbirinden bağımsız unsurlar olarak değil, tek bir sistemin birbirine bağlı parçaları olarak anlamaları gerekmektedir. 

Denetçi ve Analist yeterlilikleri gibi mesleki belgeler, teknik disiplini ve tutarlılığı pekiştirmeleri dolayısıyla özellikle değerlidir. Bu belgeler hem yetkinliği hem de sektör standartlarına bağlılığı ortaya koyar. 

Belki de en önemlisi, GAFTA eğitimi katılımcılara belli bir bakış açısı kazandırır. Onları kendi masaları veya bölgelerinin ötesinde, ticaretin tüm küresel çerçevesiyle tanıştırır. Bu geniş perspektif karar alma süreçlerini güçlendirir ve operasyonel riski azaltır.

TÜCCARIN DONANIMI

Ticaret kökenli biri olarak, tahıl ticaretine adım atan genç profesyonellerin başarılı olması için sahip olması gereken beceriler nelerdir?

Pozitif ve uyum sağlayabilen bir düşünce yapısı şarttır. Tarım ticareti küresel, karmaşık ve sürekli değişen bir alandır. Aynı hafta içerisinde hem tatmin edici başarılar hem de ciddi zorluklarla karşılaşılabilir. Genç profesyoneller şunları geliştirmelidir:

• Baskı altında dayanıklılık
• Merak ve öğrenmeye isteklilik
• Hem ticari hem de usule ilişkin davranışlarda dürüstlük
• Özellikle belgeleme ve zamanlama konularında titizlik

Mesleki soğukkanlılık kritik öneme sahiptir. Piyasa oynak olabilir ve anlaşmazlıklar hızla baş gösterebilir. Duygu yerine [netlikle] cevap verebilme becerisi paha biçilmez değerdedir.

The DeLong Co., Inc.'deki kariyerim boyunca hem bilinçli hem de farkında olmadan rehberlik eden birçok mentörden çok fazla şey öğrenme şansım oldu. Ticaretin kendisi, alçakgönüllülük ve dikkatle yaklaşıldığında bir okula dönüşebilir. Rehberlik talep edin, derinlikli sorular sorun ve bu sektörde öğrenmenin gerçek anlamda hiç bitmediğini bilin.