FAO’ya göre Hürmüz Boğazı’nın kapanması, 6-12 ay içinde sistemik bir tarım-gıda krizine dönüşebilir. Kuruluş, yükselen enerji ve gübre maliyetleri, lojistik aksaklıklar ve iklim risklerinin, acil önlem alınmaması halinde küresel gıda fiyatlarında ciddi artışlara sebep olabileceği uyarısında bulundu. FAO yetkilileri, tedarik zinciri dayanıklılığının artırılması ve kırılgan ülkelerin korunması için hükümetler, finans kuruluşları ve özel sektör arasında koordineli müdahale çağrısı yaptı. 

Maximo Torero
FAO Başekonomisti

Food and Agriculture Organization (FAO), Hürmüz Boğazı’nı etkileyen gerilimin artık yalnızca bir taşımacılık sorunu olmadığını, küresel gıda güvenliği ve fiyat istikrarı açısından büyüyen bir tehdit haline geldiğini açıkladı. FAO Başekonomisti Maximo Torero, kurum tarafından yayımlanan yeni podcast yayınında ülkelerin “şoku absorbe etme kapasitesinin” ve dayanıklılığının hızla artırılması gerektiğini söyledi.

FAO’ya göre gübre kullanımı, finansman, ithalat ve ürün planlaması konusunda bugün alınan kararlar, önümüzdeki 6 ila 12 ay içinde ciddi bir küresel gıda fiyat krizinin ortaya çıkıp çıkmayacağını belirleyecek. Kuruluş, etkilerin şimdiden görülmeye başladığını ve FAO Gıda Fiyat Endeksi’nin, Orta Doğu’daki çatışmanın yol açtığı enerji maliyetleri ve tedarik aksaklıklarına bağlı olarak nisanda üst üste üçüncü kez yükseldiğini belirtti.

FAO, süreci enerji piyasaları ve gübre arzıyla başlayan, ardından tohum sıkıntısı, düşük tarımsal verim, emtia fiyat artışları ve nihayetinde gıda enflasyonuna uzanan ‘zincirleme bir şok’ şeklinde niteledi. FAO Tarım-Gıda Ekonomisi Bölümü Direktörü David Laborde ise olumsuz etkilerin hafifletilebilmesi için doğu Arap Yarımadası, batı Suudi Arabistan ve Kızıldeniz üzerinden alternatif kara ve deniz ticaret koridorlarının devreye alınması gerektiğini söyledi.

Ancak Laborde, bu güzergâhların sınırlı kapasiteye sahip olduğunu belirterek özellikle enerji ve tarımsal girdilerde ihracat kısıtlamalarından kaçınılmasının kritik önem taşıdığını vurguladı.

David Laborde
FAO Tarım-Gıda
Ekonomisi Bölümü Direktörü

FAO ayrıca insani yardım amaçlı gıda sevkiyatlarının korunmasının önemine dikkat çekti ve güçlü bir El Niño ihtimalinin kuraklık risklerini artırarak önemli tarım bölgelerindeki yağış ve sıcaklık düzenlerini bozabileceği uyarısında bulundu.

Kuruluşun politika önerileri arasında alternatif ticaret koridorlarının hızla güvence altına alınması, ihracat yasaklarından kaçınılması, çiftçiler ve gıda ithalatı için acil finansman imkanlarının genişletilmesi, bölgesel depolama kapasitesinin artırılması, hassas tarım teknolojilerine yatırım yapılması ve dayanıklı lojistik ile enerji sistemlerinin güçlendirilmesi yer alıyor.