Oğuz Kıyak
Kıdemli İşletme Müdürü
Evonik Animal Nutrition

Hammadde değişkenliğini hızlı ve güvenilir NIR teknolojisiyle çözen AMINONIR®, yem üreticilerinin maliyetli güvenlik marjlarını aşmalarını, hassas beslemeyi optimize etmelerini ve küresel pazarda rekabetçi, sürdürülebilir bir avantaj elde etmelerini sağlamaktadır.

Hammadde değişkenliği, hayvan beslemede verimliliği, hayvan performansını ve üretim maliyetlerini doğrudan etkileyen en önemli ancak çoğu zaman göz ardı edilen zorluklardan birisidir.  Türkiye’deki yem üreticileri için, kendilerine özgü pazar koşulları ve tedarik zinciri dinamikleri nedeniyle bu değişkenliği yönetmek özellikle zor olabilir.

Evonik’in Ankara’da hizmete sunduğu yeni AMINONIR® Laboratuvarı sayesinde gelişmiş NIR (Yakın Kızılötesi Spektroskopi) tabanlı yem analizi artık endüstriye her zamankinden daha yakın. Küresel ölçekte doğrulanmış kalibrasyon veri tabanını bölgeye özgü içgörülerle birleştiren AMINONIR®, çok çeşitli yem hammaddeleri ve karma yemlerde hızlı ve yüksek doğrulukta besin maddesi analizleri gerçekleştirilmesini sağlar.

Bu makale, gerçek zamana yakın analitik verilere erişimin; yem üreticilerinin formülasyonlarını optimize etmelerine, satın alma kararlarını daha bilinçli şekilde almalarına ve sonuç olarak daha sürdürülebilir bir üretimi desteklerken kârlılıklarını artırmalarına nasıl katkı sağladığını ele almaktadır.

DEĞİŞKENLİĞİN GİZLİ MALİYETİ

Yem, hayvansal üretiminde en büyük maliyet kalemidir ve genellikle toplam giderlerin %50–70’ini oluşturur. Bu maliyetin yapısı içerisinde hammadde değişkenliği, verimsizliğin en önemli ve çoğu zaman gözden kaçan sebebidir.

Yem hammaddelerinin besin maddesi kompozisyonundaki dalgalanmalar hayvan performansını, bağırsak sağlığını ve yemden yararlanma oranını (yem dönüşüm etkinliği) olumsuz etkileyebilir. Aynı zamanda, yetersiz beslemeyi önlemek için beslenme uzmanlarını güvenlik marjları eklemeye zorlayarak maliyetleri artırır. Bu güvenlik marjları çoğu zaman besin maddelerinin gereğinden fazla verilmesine yol açar ve hem yem maliyetlerini yükseltir hem de çevresel emisyonları artırır.

Türkiye’de hammadde değişkenliği; ürün menşei, iklim ve işleme koşulları gibi birçok faktörden kaynaklanabilir. Bu nedenle değişkenliğin azaltılması veya daha etkin şekilde yönetilmesi, yem üreticileri ve besleme uzmanları açısından kârlılığı artıran en önemli unsurlardan biri haline gelmektedir.

Doğru Hammadde Analizi Neden Önemlidir?

Yüksek doğruluklu besleme, hayvanların besin maddesi gereksinimleri ile rasyon yoluyla sağlanan besin maddelerinin mümkün olduğunca tam uyum içinde olmasına dayanır. Ancak bunun başarılabilmesi, kullanılan hammaddelerin gerçek besin maddesi kompozisyonunun doğru şekilde bilinmesini gerektirir.

Yem hammaddeleri için oluşturulmuş geleneksel besin değeri tabloları ve ortalama değerler referans noktaları sağlar ancak partiler arasındaki önemli farklılıkları yakalayamaz. Bu da iki risk doğurur: yetersiz besleme (performans kaybı) ve aşırı besleme (maliyet ve emisyon artışı).

Bu hassas dengeyi kurabilmek için yem üreticilerinin hızlı, güvenilir ve yüksek doğrulukta analitik verilere erişebilmesi gerekir. Günümüzde modern yem formülasyonunun temelini de tam olarak bu hızlı ve güvenilir analiz altyapısı oluşturmaktadır.

AMINONIR®: VERİYİ EYLEME DÖNÜŞTÜRMEK

Evonik, yem endüstrisini uzun yıllardır gelişmiş analitik çözümlerle desteklemektedir. Yaş kimya analizi temelli AMINOLAB® hizmetlerinden başlayarak, NIR (yakın kızılötesi spektroskopisi) teknolojisine dayanan AMINONIR® servisi çözümüne kadar uzanan bu hizmet portföyü, yem endüstrisinin daha doğru ve veri odaklı kararlar almasına yardımcı olmaktadır.

AMINONIR®, NIR spektrumlarını 60’tan fazla yem hammaddesi ve karma yemler için ayrıntılı besin maddesi profillerine dönüştürür. Sistem, dünyanın farklı bölgelerinden elde edilen çok kapsamlı bir numune veri tabanı üzerine kurulmuştur. Bu veri tabanı; hammadde kalitesindeki değişimleri, yeni ürün çeşitlerini ve sürekli gelişen işleme teknolojilerini yansıtacak şekilde düzenli bir şekilde sürekli olarak güncellenmektedir.

Tüm kalibrasyonlar ISO 12099 standardına uygun olarak geliştirilmekte ve doğrulanmaktadır. Bu sağlam bilimsel temel, kullanıcıların sonuçlara güvenmesini ve bu sonuçları karar alma süreçlerine güvenle entegre etmesini sağlar.

AMINONIR®’in en önemli avantajlarından biri hızdır. Kullanıcılar birkaç dakika içinde besin maddesi kompozisyonu hakkında ayrıntılı içgörüler elde edebilir ve değişkenliğe hızlı şekilde yanıt verebilir. Hizmet hem sahada hem de harici laboratuvarlar aracılığıyla kullanılabilir ve operasyonel ihtiyaçlara bağlı olarak esneklik sunar. AMINONIR®, gerçek zamanlı karar almayı mümkün kılarak yem üreticilerinin karmaşık verileri pratik ve değer odaklı eylemlere dönüştürmesine yardımcı olur.

ANKARA’DAKİ YENİ AMINONIR® LABORATUVARI

Evonik’in Ankara’da faaliyete geçirdiği yeni AMINONIR® laboratuvarı, bu gelişmiş analiz yetkinliklerini Türkiye’deki yem üreticilerine daha da yakınlaştırarak açıkça operasyonel ve stratejik avantajlar sunmaktadır. Yerel laboratuvar kapasitesinin tesis edilmesi, işlem sürelerini önemli ölçüde azaltarak üreticilerin hammadde kalitesindeki değişikliklere daha hızlı tepki vermesine imkân tanır.

Bu durum, özellikle dalgalı piyasalarda oldukça önemlidir; çünkü analitik sonuçlardaki gecikmeler doğrudan ekonomik kayıplara dönüşebilir.

Operasyonların Ötesinde: Üniversite ile Güçlü Bir İş Birliği

Operasyonel faydalara ek olarak, yeni laboratuvar Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi bünyesinde yer almakta olup, Evonik’in yalnızca bir ürün ve hizmet sağlayıcısı olarak değil, aynı zamanda bilim ve eğitime katkıda bulunan bir kurum olarak taahhüdünü yansıtmaktadır. Bu iş birliği sayesinde NIR analizleri artık akademik uzmanların katılımıyla bilimsel bir çerçeve altında gerçekleştirilmektedir.

Laboratuvarın Ankara Üniversitesi’ne taşınma kararında, bölüm başkanı ve saygın bir öğretim üyesi olan Prof. Dr. Necmettin Ceylan etkili olmuştur. Üniversite ile özel sektör arasında köprüler kurmaya yönelik özverili çabaları, bu iş birliğinin mümkün hale gelmesinde önemli bir rol oynamıştır.

Bu iş birliği, Evonik’in hizmetlerinin kalitesini ve güvenilirliğini artırırken, aynı zamanda lisans ve lisansüstü öğrenciler için gelişmiş analitik teknolojilerle doğrudan deneyim kazanma konusunda benzersiz fırsatlar yaratmaktadır. Akademik araştırma ve eğitimi destekleyerek Evonik, sanayi ile eğitim arasındaki bağı güçlendirmekte ve gelecekteki profesyonellerin en ileri düzeyde bilgi ve becerilerle donatılmasını sağlamaktadır.

AMINONIR®, uzak laboratuvarlara bağımlılığı ortadan kaldırıp yerel uzmanlığı öne çıkararak ve üniversite ortamında hizmet sunarak yem fabrikalarında hızlı, güvenilir kararları mümkün kılarken Türkiye’de bilimsel eğitimi de ileriye taşıyor.

EVONİK’İN BAĞLANTILI HİZMETLER EKOSİSTEMİ

AMINONIR®, yüksek doğruluklu beslenmeye entegre bir yaklaşım sunan Evonik’in geniş hizmet portföyünün bir parçasıdır. AMINONIR® ile yapılan hammadde analizine ek olarak, AMINOSpec® değişen üretim koşullarında türlere özgü besin maddesi gereksinimlerinin hesaplanmasını desteklerken, AMINODat® milyonlarca analitik sonuç içeren dünyanın en kapsamlı yem hammaddesi veritabanlarından birini sunmaktadır.

Bu araçlar birlikte, yem üreticilerinin doğru hammadde verilerini gelişmiş beslenme modelleri ve küresel karşılaştırma içgörüleriyle birleştirmesini sağlar. Sonuç, tamamen veriye dayalı bir yem formülasyonu ve optimizasyon yaklaşımıdır.

Oğuz Kıyak

SONUÇ: DEĞİŞKENLİĞİ AZALTMAK, KARLILIĞI ARTIRMAK

Hammadde değişkenliğinin yönetimi, modern yem üretiminde kritik bir başarı faktörüdür. Besin maddesi analizinin doğruluğunu, hızını ve geçerliliğini artırarak AMINONIR®, yem üreticilerinin belirsizlikleri azaltmalarına, formülasyonlarını optimize etmelerine ve ekonomik performanslarını geliştirmelerine yardımcı olmaktadır.

Ankara’da faaliyete geçen yeni AMINONIR laboratuvarı sayesinde bu yetkinlikler artık Türkye’deki yem sektörünün kullanımına her zamankinden daha yakın durumdadır. Yerel uzmanlık, daha hızlı analiz ve bölgeye özgü içgörüler, yem üreticilerinin pazarın sunduğu zorluklara ve fırsatlara daha etkili şekilde yanıt vermesini desteklemektedir. Günümüzün giderek daha rekabetçi ve değişken hale gelen pazar ortamında, doğru ve güvenilir verilere dayalı kararlar yalnızca operasyonel bir avantaj değil, aynı zamanda uzun vadeli rekabet gücünün de önemli bir unsurudur.