Ticaret Bakanlığı, yaklaşan Ramazan ayı öncesinde kanatlı ürünleri ihracatını geçici olarak yasakladı. Bakanlık, kararın üreticiler tarafından duyurulan %15’e varan fiyat artışlarının ardından fiyat istikrarı kaygısıyla alındığını belirtirken, hükümet bu adımın ‘haksız fiyat artışlarını’ önlemeyi hedeflediğini açıkladı. Sektör temsilcileri ise uygulamanın uzun vadede pazar kayıplarına yol açabileceğini ve Türkiye’nin yaklaşık 50 ihracat pazarındaki güvenilirliğini zedeleyebileceğini savunuyor.
Türkiye Cumhuriyeti hükümeti, Ramazan ayı öncesinde iç piyasa arzı ve fiyatlarını dengelemek amacıyla kanatlı ürünlerinin yurt dışı satışını durdurma kararı aldı. Beklenen talep artışına günler kala, tavuk ürünlerinde %15’e varan planlı fiyat artışlarına ilişkin haberlerin ardından Ticaret Bakanlığı sürece piyasa düzenleyici bir önlem olarak müdahale etti. Yetkililer, ihracatın askıya alınmasını ‘haksız veya fırsatçı fiyatlama uygulamalarına’ karşı alınmış bir tedbir olarak nitelerken, kısıtlamanın piyasa şartları yeniden değerlendirilene kadar yürürlükte kalacağını bildirdi.
SEKTÖR TEPKİLİ: ANLAMAK ZOR
Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Bedri Girit, karara karşı çıkan sektör temsilcileri arasında öne çıkan isimlerden biri oldu. Hükümetin ‘fırsatçı fiyatlama’ değerlendirmesine rakamlarla cevap veren Girit, tavuk etinin kilogram fiyatının 65–90 TL aralığında satıldığını, buna karşılık sektör açısından asgari üretim maliyetinin hâlihazırda yaklaşık 75 TL seviyesinde bulunduğunu söyledi.
Kararın piyasa gerçeklerini göz ardı ettiğini dile getiren Girit, daha önce yumurta ve süt sektörlerinde uygulanan ve sonradan geri çekilen benzer ihracat kısıtlamalarını hatırlattı. Alınan önlemin yapısal maliyet baskıları yerine sonuçlara odaklandığını vurgulayan Girit, şu ifadeleri kullandı: “İhracat yasakları piyasada ters etki yaratıyor. Daha önce yumurta sektöründe benzer uygulamalar gördük ve bunlardan daha sonra vazgeçildi. Bu karar, öncelikle ülkemizin güvenilir tedarikçi imajına, ardından da ihracatçılarımıza ciddi zarar verecektir.”
STRATEJİK RİSKLER VE KÜRESEL REKABET
Sektörün temel endişesi, kalıcı pazar payı kaybı riski. Türkiye bugün Dubai ve diğer Orta Doğu pazarları başta olmak üzere yaklaşık 50 ülkeye kanatlı ürünleri ihraç ediyor. Girit, uluslararası alıcıların ihracat yasaklarının kaldırılmasını beklemediğini, bunun yerine Brezilya gibi rakip ülkelerle uzun vadeli sözleşmeler yaptığını ifade etti.
“Bu karar Türkiye’yi güvenilir tedarikçi konumundan uzaklaştırıyor,” diyen Girit, yaklaşık 2,8 milyon tonluk toplam üretimde ihracatın payının yalnızca %7 civarında olduğuna dikkat çekti. Sektör temsilcileri, yem ve enerji gibi temel maliyet kalemlerine yönelik yapısal sorunlar çözülmeden, 723 milyon dolarlık bir ihracat ekonomisinin riske atıldığını vurguluyor.