Koronavirüs salgını tarım ve gıda konularının daha hayati bir şekilde görülmesine neden olurken uzmanlar tarafından ‘gıda milliyetçiliği’ olarak adlandırılan bir süreci de tetiklemiş oldu. AB üyesi Romanya, çok sayıda stratejik tarım ürününün Birlik dışına ithalini yasakladı ancak gelen tepkiler Bükreş’e geri adım attırdı.

Dünyayı kısa zamanda etkisi altına alan Koronavirüs (COVID-19) salgını beklenen ve beklenmedik sonuçlar vermeye devam ediyor. Salgının tetiklediği panik havası birçok gıda üreticisi gibi Romanya’yı da etkiledi. Salgının ardından olağanüstü hâl ilân eden Balkan ülkesi, geçtiğimiz Nisan ayının ortalarında tahıl ihracatı yönetmeliği değiştirerek aralarında buğday, arpa, yulaf, pirinç, soya fasulyesi, buğday unu, şeker ve ayçiçeğininde bulunduğu çok sayıda tarım ürününün AB ülkeleri dışına ihraç edilmesini yasakladı. Yönetmelik değişikliği kapsamında, AB üyelerine yapılacak olan ihracata da kısıtlama getirildi. Buna göre, üye ülkeler Romanya’dan bu ürünleri ancak Birlik dışına ithal etmemeleri şartıyla ithal edebilecek.

Kararın ülkenin gıda stoklarını koruma amacıyla alındığını belirten Romanya Başbakanı Ludovic Orban, daha ileri giderek gıda stoklarına el koyma tehdidinde bulundu. Orban, “Ülkeyi birkaç tahıl tüccarının açgözlülüğü için buğdaysız bırakamayız.” diye konuştu.

Dünya genelinde gıda konusunda yaşanan panik havasını yansıtan gelişmelerin arasında sayılan yönetmelik değişikliği hamlesine Avrupa Komisyonu’nun tepkisi gecikmedi. AB Tarım Komiseri Janusz Wojciechowski, “Komisyon, Romanya'nın beşeri tüketime yönelik tarım ürünleri sıkıntısıyla karşı karşıya olduğunu veya yakında karşı karşıya kalacağını gösteren hiçbir bilgiye sahip değil. Bildirilen önlem orantılı görünmüyor.” eleştirisinde bulundu. Yönetmelik değişikliğine Romanyalı çiftçiler de büyük tepki verdi. Hükümetle tahıl tüccarları arasındaki görüşmelerde ülkenin bir sonraki hasada kadar kendi nüfusunun gıda güvenliğini sağlayacak düzeyde ürüne sahip olduğu ifade edildi. Romanyalı çiftçi ve tüccarların ve Avrupa Komisyonu’nun tepkilerinin ardından Bükreş geri adım attı ve yönetmeliği iptal etti. İptal edilen yasak, öncelikle net tahıl ithalatçısı konumundaki Kuzey Afrika ve Ortadoğu bölgelerini etkileyecekti.

2018-19 sezonunda toplam tahıl üretimi 26,9 milyon ton olarak gerçekleşen Romanya, Avrupa’nın en büyük tahıl üreticilerinin arasında geliyor. Ülke 57 bin hektarla Avrupa’nın en büyük tahıl ekim alanına da ev sahipliği yapıyor. 20 milyon nüfuslu ülkede yurtiçi tüketimin dört katı kadar buğday ve mısır üretimi yapılıyor. Ancak ülke içerisindeki tahıl depolama kapasitesinin yetersiz olması nedeniyle bu ürünlerin çürümeden ihraç edilmesi gerekiyor.